رمان برادران کارامازوف (دو جلدی)

درباره ی کتاب:
می‌خواهم سرگذشتِ قهرمانِ داستانم آلکسِی فیودروویچ کارامازُف را بنویسم اما درست در سرآغازِ کار، مانده‌ام حیران و بلاتکلیف. از یک طرف، آلکسِی فیودروویچ را قهرمانِ داستان می‌خوانم، ولی از طرفِ دیگر، خوب می‌دانم که او هر چه و هر که بوده، قهرمان نبوده؛ و به همین دلیل، می‌توانم همه جور سؤالِ حتمی و ناگزیر را پیش بینی کنم؛ مثلاً : مگر آلکسِی فیودروویچ چه قابلیتی دارد که دیگران ندارند؟ چرا او را قهرمانِ داستانت کرده ای؟ مگر چکار کرده؟ مگر آدمِ مشهوری بوده؟ اگر بوده، در چه زمینه‌یی شهرت داشته؟ منِ خواننده چرا باید وقتم را صرفِ خواندنِ سرگذشتِ او کنم؟
داستایوسکی نبرد خدا و شیطان – کشاکش خیر و شر – را همه جا در جریان می دید: در جزءجزء زندگی و هستی. به همین دلیل هم در این کتاب از قول دمیتری کارامازف می گوید:«خدا و شیطان با هم می جنگند، و عرصه ی این کارزار دل ما آدمیان است.» لی یِو تولستوی دو سال بعد از مرگ داستایوسکی در باب او گفته بود:«تبدیل انسانی که تا دم مرگ درگیر مبارزه ای درونی میان خیر و شر بود به یک پیامبر یا قدیس کار درستی نیست. برای بنای آینده نمی توان به انسانی تکیه کرد که تمامی وجودش عرصه ی جنگ نیک و بد بوده است.»