کتاب آموزه حق کانت در قرن بیست و یکم

کتاب آموزه حق کانت در قرن بیست و یکم

امانوئل کانت در سال 1785 کتابی تحت عنوان بنیاد مابعدالطبیعه اخلاق چاپ می کند که قرار است زمینه را برای نقد دوم ( نقد عقل عملی) فراهم کند.

در این کتاب کانت به مسئله ی اخلاق، اراده ی خیر، وظیفه، اصل عقل، آزادی (استعلایی – عملی) و خودآیینی می پردازد و عمده تلاش اش آن است که قوانین پیشینی عقل عملی را کشف کند چرا که پرسش این است که «آیا پدید آوردن یک فلسفه ی اخلاقی محض، که از هر چیزی که صرفا تجربی است برکنار و به انسان شناسی وابسته باشد، کمال ضرورت را ندارد؟»

کانت در کتاب آموزه حق پس از به بن بست رسیدن در بنیاد، اخلاق را در دو ساحت می نگرد: یک ساحت درونی: یعنی مجموعه ی تکالیفی که دارای ضمانت و قانون گذاری خارجی نیست بنابراین صرفا از الزام درونی برخوردارند. 2 ساحت بیرونی (که همان ساحت حق است) که تکالیف در آن دارای الزام و قانون گذاری خارجی هستند.

کانت ساحت حق را به دو بخش وضع طبیعی و وضع مدنی تقسیم می کند که بخش وضع طبیعی همچون وضع اخلاقی – مدنی با وجود آنکه انسان تمام آزادی درونی و خودآیینی خویش را به طور بالقوه به همراه دارد، اما نمی تواند از آسیب توسط دیگری در امان باشد چرا که هیچ ضمانت خارجی ای وجود ندارد که از حوزه ی آزادی او دفاع کند بنابراین کانت همان فرد با تمام حق و آزادی ای که در وضع اخلاقی – مدنی از آن برخوردار بود وارد وضع مدنی می کند تا با تشکیل قانون اساسی (که اراده ی قانونگذار عام همگان است) و به تبع آن تشکیل دولت بار دیگر آن آزادی را در وضع اجتماعی سیاسی در مقام شهروند به دست آورد و آزادی درونی خویش را به بیرون نیز منتقل کند و به حیثیت اخلاقی در ساحت اجتماع سیاسی دست یابد.