کتاب سودای مکالمه، خنده، آزادی

کتاب سودای مکالمه، خنده، آزادی

عنوان کتاب حاضر نیزبه جوهر زندگی و آثار باختین اشاره دارد: در دوره ی حاکمیت استبداد استالینی، که با تک گویی و حاکمیت ایدئولوژی جزم اندیش، شادی ستیز، خشک و رسمی و فقدان آزادی همراه است، باختین در عرصه ی نظریه و در آثار خویش سرود ستایش مکالمه، خنده و آزادی را سر می دهد.

خنده ی مطلوب باختین نیز خود به تنهایی نوعی جهان نگری است: نفی آگاهانه و شادمانه ی وضع موجود ایجاد نظمی جدید براساس شادی، آزادی، برابری.

این خنده رهایی بخش، بیدادستیز، جزم شکن، آینده نگر، شادی آفرین و زاینده است. باختین، در خنده و در جشن های مردمی، نفی تمام نظام اجتماعی موجود از جمله حقیقت مسلط را می بیند، نفی ای که با آن چه در حال زایش است پیوندی جدایی ناپذیر دارد:«خنده و جشن های مردمی گستاخی ابداع را برمی انگیزد، به رهایی از دیدگاه مسلط در باب جهان، به رهایی از همه ی رسوم، حقایق جاری و تمام چیزهای مبتذل، عادی و پذیرفته ی همگان یاری می رساند و سرانجام امکان می دهد که نگاهی تازه به جهان بیفکنیم و دریابیم که هر آنچه وجود دارد تا چه نسبی است و یک نظم جهانی سراپا متفاوت امکان پذیر است.»