کتاب سینمای آزار

کتاب سینمای آزار

«برای تان شبی آزار دهنده آرزو می کنم» میشاییل هانکه این جمله را پیش از نخستین اکرن “پنهان” در جشنواره ی بین المللی فیلم لندن خطاب به تماشاگران می گوید، اما «آزار دهنده» بی گمان برای بیننده ی هر فیلمی از او در سراسر جهان آشناترین کلیدواژه است.

آنچه در برابر دوربین به نمایش در می آورد غالبا بسیار ساده و عادی است؛ عادی بودن معقول اما نامعمول که به تدریج سبب آزار تماشاگر می شود.

به همین دلیل، او در نظر دوست داران سینما میان «یکی از بهترین» و «یکی از تحمل ناپذیرترین» فیلم سازان معاصر در نوسان است.

در مشرب فکری او نشانه هایی از ایده آلیسم آلمانی در فلسفه (فیشته)، اگزیستانسیالیسم سارتری ریشه دار در فلسفه ی هگل، مارکسیسم غیرارتدوکسی (بنیامین – آدورنو)، رمانتیک های ادبی (گوته – شیلر)، مکتب رفتارگرایی در روانشناسی و عناصر پایه ی سینمای مدرن قابل تشخیص است.

فیلم های او در کار طرح پرسش اند. زمانی بیشترین اعتراض منتقدان به فیلم های او در این دو سوال خلاصه می شد:« چرا فیلم ساز به تمام پرسش ها پاسخ نمی دهد؟» و «چرا فیلم ساز از طریق پاسخ ندادن به سوال ها ما را آزار می دهد؟» پاسخ او غالبا همین است:«وظیفه ی هنر پاسخ دادن به پرسش ها نیست و پرسش کردن به معنای پاسخ دادن نیست…»

در ویراست تازه ی کتاب علاوه بر بازنگری و افزودن بخش هایی تازه به فصل «فیلم ها» مقاله ای درباره ی آخرین فیلمش “پایان خوش” آمده.

فصل مجزایی هم به اقتباس تلویزیونی هانکه از “نوول عصیان” نوشته ی یوزف روت اختصاص یافته است.