کتاب شاه در شطرنج رندان

کتاب شاه در شطرنج رندان

مسائل دموکراسی و توسعه در ایران

مقالاتی که در این دفتر جمع شده است، عمدتا ناظر به دموکراسی و راه های گذر به آن، از یک سو، و لوازم یا تبعات آن از جمله توسعه، از سوی دیگر می باشد که هر دو موضوع مخالفینی دارد.

عده ای دموکراسی را تحفه ی غرب برای کشوری می دانند که به وسیله ی آن مشروعیت سنتی یا کاریزماتیک آن ها را مخدوش نمایند و توده های مردم را به صورت طلبکارانی از دولت در آورند و با تعبیه ی قواعد مهار و موازنه، دست و پای دیوانیان را ببندند.

همچنین اخیرا که توسعه را معادل توطئه خواندند که ریشه ی آن به سبک های مدرنیزاسیون بعد از جنگ جهانی دوم برمی گردد که غرض از آن یارگیری برای غرب در در جنگ سرد بوده است: یعنی همان ادامه ی اصل چهار ترومن یا طرح مارشال.

و لذا حتی از به کار بردن لفظ توسعه نیز ابا دارند و به جای آن از واژه ی اشتراکی «تعالی» که بار دینی نیز دارد استفاده می کنند. و وقتی حتی در الفاظ، اشتراکی بین نخبگان وجود ندارد آیا می توان از منافع ملی و مصالح ملی سخن به میان آورد؟

این نگاه مثله شده و شیزوفرنیک به مقولات بنیادی باعث در جا زدن و حتی قهقرا خواهد شد. اگر مجموعه ی حاضر بتواند گامی کوچک در جهت ایضاح بعضی از بنیان های نظری که به ترقی و ارتفاع سطح معیشت و استانداردهای زندگی مردم می انجامد بردارد و نیز راه را برای گذار به دموکراسی هموار کند تکلیف خود را ادا کرده است.

این مجموعه، مقالات متفرقی بوده است که گه گاه در این سو و آن سو به چاپ رسیده است اما شاید مجموع آن بین الدفعتین کار خواننده را برای دسترسی به آن ها راحت تر کند.