کتاب فلوطین

کتاب فلوطین

فلسفه ی فلوطین از دو نظر شایان توجه است: نخست اینکه او آخرین فیلسوف بزرگ دوره ی قدیم (آنتیک) باخترزمین است که در زمانی که طرز فکر و فرهنگ یونانی – رومی در برابر طرز فکر مسیحی عقب نیشینی آغاز کرده بود و برای افول و زوال آماده می شد و تاریکی قرون وسطی افق های باختر زمین را فرا می گرفت، دنیای روشن و آزاد اندیشه ی مبتنی بر خرد یونانی را یک بار دیگر به یادها آورد؛ و با آمیختن فلسفه ی نوی پدید آورد که یکی از مهمترین فلسفه های جهان است و بعدها به نام فلسفه ی نوافلاطونی معروف گردید.

دیگر آن که فلسفه ی فلوطین، با تغییراتی که شاگردان و پیروانش در آن دادند، بیش از هزار سال در سراسر قرون وسطی چه در باخترزمین و چه در خاورزمین به عنوان فلسفه ی افلاطون به موازات فلسفه ی ارسطو بر جهان فلسفه و عرفان حکومت کرد و هواخواهان افلاطون در قرون وسطی و حتی لااقل تا قرن هفدهم بیشتر پیرو فلوطین بودند تا خود افلاطون.

و برای مسلمانان و خاصه ما ایرانیان، فلسفه ی فلوطین از نظر دیگری هم درخور توجه است و آن اینکه فلوطین با اینکه در دامن فرهنگ یونانی – رومی تربیت یافته و فیلسوفی «هلنی» است، فلسفه ی یونانی را برای نخستین بار با اندیشه های عرفانی توام ساخته است و بسیاری از پژوهشگران معتقدند که اندیشه های او در عرفان اسلامی و ایرانی اثری شایان توجه بخشیده است.

فلوطین (پلوتین) در حدود 203 تا 270 میلادی در زمانی زندگی می کرد که تمدن کلاسیک قدیم باخترزمین در حال افول و از هم پاشیدگی و انتقال به دوره ی واپسین خود (زمان فرمانروایی قیصر دیوکلتیانوس و کنستانتین) یکبار دیگر درخشش زیبایی پیشین خود را نمایان ساخت.