صوفیسم و تائوئیسم

مقایسه‌ای است میان مکتب ابن عربی در عرفان و مکاتب لائوتزو و چانگ تزو در تائوئیسم توسط فیلسوف نامدار مرحوم ایزوتسو. این شاید مهم‌ترین اثر ایزوتسو باشد که تصویری خلاصه اما جامع و دقیق از هر دو مکتب به دست می‌دهد.

کتاب «صوفیسم و تائوئیسم» اثر «توشیهیکو ایزوتسو» است. این کتاب در زمینه‌ی مطالعات تطبیقی نوشته شده است. در نقد کتاب آمده است: «کتاب Sufism and Taoism ، نوشته توشیهیکو ایزوتسو از جمله کتاب‌های خوب و تأثیرگذار در زمینه مطالعات تطبیقی ادیان است. در این کتاب عرفان ابن‌عربی و تائویی، با یکدیگر مقایسه شده‌اند. آشنایی خوب نویسنده با این دو مکتب عرفانی و همچنین تفکیک معرفی دو سنت عرفانی از بخش مقایسه، از جمله امتیازاتی است که این کتاب را شایسته خواندن کرده است. لیکن این اثر ضعف‌هایی نیز دارد. با وجود اینکه نویسنده آشنایی خوبی با عرفان ابن‌عربی دارد، نتوانسته است عناصر کلیدی عرفان او را معرفی و نظام عرفانی او را به‌خوبی بازسازی کند. این امر باعث شده است مسائل عرفان نظری و عملی را به هم بیامیزد. همچنین نویسنده از تفسیرهای مختلف عرفان تائویی غفلت ورزیده است. از طرف دیگر، علی‌رغم اینکه هدف کتاب مقایسه است، اما بخش کوچکی از کتاب به مقایسه دو سنت، اختصاص یافته است. علاوه بر این، مقایسه او نیز دارای ایراداتی است؛ مانند اینکه از ماهیت نظری عرفان ابن‌عربی و ماهیت عملی عرفان تائویی غفلت کرده؛ در مقام مقایسه کمتر به اختلاف‌ها توجه کرده؛ در معادل‌سازی بین این دو سنت دچار اشتباهاتی شده؛ و کار او به تحمیل عرفان ابن‌عربی بر عرفان تائویی انجامیده است.» کتتاب فوق را انتشارات «روزنه» منتشر کرده است.