کتاب آموزش دانش سیاسی

کتاب آموزش دانش سیاسی

(مبانی علم سیاست نظری و تاسیسی – مجموعه دانش سیاسی 1 و 2 )

از یک چشم انداز کلی می توان علم سیاست را به دو حوزه تقسیم کرد: یکی علم سیاست نظری یا طبیعی و دوم علم سیاست “عملی” یا “تاسیسی”.

بنابراین کتاب حاضر از دو بخش تشکیل شده است: در بخش اول مباحث اساسی علم سیاست نظری مطرح شده و در بخش دوم مبانی علم سیاست تاسیسی به عنوان علم نظام دموکراسی شرح داده شده است.

علم سیاست نظری یا طبیعی مجموعه ی مطالبات تاریخی، جامعه شناسانه، روانشناسانه و انسانشناسانه درباره ی رفتارهای طبیعی انسان در حوزه ی سیاست، انگیزه های رفتار سیاسی، شیوه ی شکل گیری انواع سلطه های طبیعی از جمله غلبه ی اقوام بر یکدیگر، سلطه ی جباران و خودکامگان بر اتباع منفعل، غلبه ی گروه های مسلط اقتصادی، قومی، نژادی و غیره بر سایر گروه ها، سلطه ی دولت های قوی تر بر دولت های ضعیف تر، و هر وجه دیگری از سلطه است که در طبیعت جامعه و سیاست ممکن باشد.

اما علم سیاست عملی یا تاسیسی همان مطالعات کلی و تاریخی درباره ی هر نوع نظام سیاسی طبیعی و رفتار سلطه جویانه نیست بلکه دانش دقیق تری درباره ی چگونگی ایجاد ثبات سیاسی، تنظیم روابط بین دولت و شهروندان، حدود اختیارات و حقوق و تکالیف آنها، چگونگی تبدیل خواست های عمومی به سیاست های عمومی، چگونگی تضمین مشروعیت نظام های سیاسی، تنظیم روابط جامعه ی مدنی و دولت، رابطه ی قوای حکومتی، جلوگیری از تمرکز قدرت و فساد و زوال سیاسی، چگونگی تبدیل مجامع گسترده ای مانند پارلمان ها به سازمان های تصمیم گیر و نظیر اینهاست.

آنچه در ذیل عنوان علم سیاست عملی و تاسیسی ممکن بیاید همان مطالبی است که معمولا در ذیل مبحث نظام دموکراسی مطالعه می شود. علم دقیق سیاست به این معنا در مقابل علم کلی تر سیاست به مفهوم طبیعی و نظری آن قرار می گیرد.