کتاب سووشون

کتاب سووشون

سووشون نخستین رمانِ سیمین دانشور نویسندهٔ ایرانی است که سال ۱۳۴۸ منتشر شد. داستان سووشون در شیراز و در سال‌های پایانی جنگ جهانی دوم رخ می‌دهد و فضای اجتماعی و تلخ سال‌های ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۵ ایران را ترسیم می‌کند.

این رمان چشم‌اندازی از آیندهٔ زنان و نقشی که آن‌ها در تحولات اجتماعی ایفا می‌کنند را ترسیم می‌کند؛ چنان‌که شخصیت محوری زن اگرچه در طول داستان، رفتارهای مردسالارانه را می‌پذیرد اما در نهایت از یک شخصیت محافظه‌کار، به یک کنشگر اجتماعی مبدل می‌شود.

” سووشون” روایت زندگی خانواده ای ایرانی در زمان اشغال ایران توسط نیروهای متفقین در جنگ جهانی دوم است. شخصیت اصلی این رمان «زری» شخصی تحصیلکرده و آگاه است و همسر او «یوسف»، خانی است منصف که دغدغه مردم را دارد و بر همین اساس انتخاب‌های اخلاقی او زندگی مشترک این زوج را با مشکلاتی بزرگ روبه‌رو می‌کند.

مراسم عقدکنان دختر حاکم شیراز است و زری و یوسف در آن شرکت می‌کنند. در این مراسم علاوه بر اعیان و اشراف شهر، سران قشون انگلیس که شهر را اشغال کرده‌اند نیز حضور دارند.

در این مجلس بحثی در می گیرد و سرجنت یکی از مقامات انگلیسی از یوسف می خواهد که آذوقه ی نیروهایش را تامین کند.

اما ایران در قحطی است و یوسف نمی خواهد مردمش را گرسنه بگذارد که شکم قوای انگلیسی را سیر کند. در این میان خان کاکا، برادر یوسف که فردی متملق و چرب زبان است و در تلاش برای به دست آوردن مقام و منصب است، سعی می‌کند او را متقاعد کند که با حاکم شیراز و سران قشون انگلیس کنار بیاید.

اما یوسف بر موضع خود پافشاری می کند و کوتاه نمی آید این ایستادگی و سرسختی یوسف، زری را سخت نگرانِ از دست رفتن امنیت و آرامش خانه و خانواده‌اش می‌کند.

تا اینکه یک روز که یوسف برای سرکشی به املاک خود به روستا می‌رود، زری نگران می‌شود، شب‌ها کابوس می‌بیند و هرچه می‌گذرد، خواب‌هایش آشفته‌تر می‌شود.

یوسف با شلیک یک ناشناس کشته می‌شود و جسد او را به خانه می‌آورند. زری پریشان و ناخوش می‌شود. این پریشانی به حدی است که گاهی اطرافیان تصور می‌کنند او دیوانه شده‌است.

اما سرانجام زری که تا پیش از مرگ یوسف و در نظام مردسالاری خود را ناتوان می دید تحول می یابد، ترس و وحشت را از خود دور می کند، از سایه ی تردید خارج می شود و از یک شخصیت منفعل به شخصی کنشگر تبدیل می شود.

هرچند یوسف در کشاکش بین واقعیت و آرمان‌خواهی کشته می‌شود، اما مرگ او در دیگران و به‌خصوص زری تحول و بیداری ایجاد می‌کند.

سووشون یکی از پرمخاطب‌ترین رمان‌های فارسی در ایران است و برآورد می‌شود تا سال ۱۳۹۵ بیش از پانصد هزار نسخه از آن به فروش رسیده باشد.

سووشون، علاوه بر این، به زبان‌های مختلف دنیا از جمله انگلیسی، فرانسوی، ایتالیایی، ژاپنی و چینی نیز ترجمه شده‌است.