کتاب قزاق ها

کتاب قزاق ها

قزاق‌ها را نیز مانند بیش‌تر آثار تولستوی می‌توان اثری اتوبیوگرافیک دانست. این‌جا نیز مانند داستان‌های دیگرش، شخصیتی وجود دارد که خود تولستوی است.

حتی ویژگی‌های ظاهری، اخلاقی و فکری‌اش نیز با او مو نمی‌زند. النین شخصیت اصلی رمان قزاق‌ها شباهت بسیاری به خود تولستوی دارد، جوانی که زندگی اشرافی و ملال‌آورش را در مسکو رها کرده و در اندیشهٔ رسیدن به خوشبختی به قفقاز آمده و زندگی با این مردمان ساده و بی‌ریا را خوشبختی و سعادت می‌داند.

النین هم دقیقا همانگونه فکر می کند که تالستوی در جوانی فکر می کرد؛ اندیشه ی «فدا کردن خود برای خوشبختی دیگران» که همواره تا پایان عمر از ذهن تالستوی بیرون نرفت، در این داستان مطرح، و به دغدغه ی اصلی قهرمان آن، یعنی النین تبدیل می شود.

النین اما ارادهٔ لازم را برای تحقق این اندیشه‌اش ندارد، این بی ارادگی و بلاتکلیفی در کنار زدن موانع و عمل کردن به اندیشه ی خود، تنها خاص جوانی تالستوی نبود، او تا آخر نتوانست برای تحقق اندیشه هایش در زندگی واقعی خود، حریف زنش سوفیا آندریونا بشود، مگر اندکی پیش از مرگ در 82 سالگی که با اراده ای قوی از خانه گریخت تا به قفقاز برود، که البته این بار مرگ امانش نداد.

شخصیت آرمانی تولستوی در قزاق‌ها عمو یروشکاست؛ قزاق پیری که آخرین بازماندهٔ قزاق‌های اصیل به‌شمار می‌رود.

روحیهٔ قزاقی با رنگ‌آمیزی خاص آن، در شخصیت یروشکا تجلی یافته و تولستوی بی‌آن‌که او را تأیید یا تکذیب کند، بر تخت تکریم می‌نشاند و باز بی‌آن‌که برای از دست رفتن روزگار عمو یروشکا و کمیاب شدن آدم‌هایی از جنس او اشک حسرت بریزد، تفاوت بارز او را با قزاق‌های جوان نشان می‌دهد و در این میان تنها لوکاشکا، قزاق جوان و شجاع دهکده را خلف قزاق‌های واقعی می‌داند.

عمو یروشکا که تجسم تاریخ زندهٔ قزاق‌هاست و اینک می‌رود که در میان زندگی امروز قزاق‌ها به افسانهٔ زنده تبدیل شود، در دهکدهٔ قزاق‌ها که به زعم تولستوی از اصالت خود دور می‌شود، بیگانه می‌نماید و احساس تنهایی و بی‌کسی می‌کند.

در همهمهٔ زندگی شاد و پرنشاط قزاق‌ها در دهکده، دو نفر تنها و بی‌کس‌اند؛ النین که به خانه و زندگی اشرافی‌اش در مسکو پشت پا زده و برای دست‌یابی به سعادت به میان قزاق‌ها آمده، و عمو یروشکای قزاق، که در گذشته مانده‌است و زندگی رو به تحول قزاق‌های دهکده را نمی‌پسندد و احساس تنهایی می‌کند.