کتاب مقاومت مدنی در انقلاب‌های اروپای شرقی و شوروی

اصطلاح مقاومت مدنی به معنای جنبشی ماهیتاً صلح آمیز و خشونت پرهیز است که گاهی نیز سربسته به “مدنی” بودن اهداف آن اشاره دارد؛ به این معنا که اهداف جنبش اهداف مشترک بخش بزرگی از جامعه است. مقاومت مدنی به اشکال مختلف در ادوار گذشته وجود داشته است از راهپیمایی ها و اعتصاب ها گرفته تا تحصن ها. شیوه هایی از این دست جدیداً ابداع نشده اند و در طول قرن بیستم در بسیاری از مبارزات از آنها استفاده شده است.

شیوه های خشونت پرهیزی که از وارد آمدن صدمات جسمانی خودداری می کند،حتی در مواردی که طرف مقابل به استفاده از زور و خشونت شهره است،در بسیاری از مبارزات به کار گرفته شده است،مثلا در مقابل استعمارگران،اشغالگران خارجی،کودتاهای نظامی،رژیم های دیکتاتوری و تبعیض های نژادی و جنسی.دلایل پرهیز از خشونت در اغلب موارد به خاستگاه مبارزات مربوط بوده است تا پایبندی به اصول اخلاقی،یعنی یا ریشه در سنت های کنش سیاسی یک جامعه داشته یا از دل تجربه ی جنگ و خشونت یا عدم موفقیت اقدامات خشونت آمیز بیرون آمده.