کتاب پرسش هایی درباره ی قانون طبیعت

کتاب پرسش هایی درباره ی قانون طبیعت

آیا اعتبار قوانین در گرو وجود قانون طبیعت است که همه ی قوانین دیگر باید بر پایه ی آن وضع شوند؟ آیا چنین قانونی وجود دارد و می توان آن را کشف کرد؟

این پرسش ها دیرزمانی ذهن فیلسوفان بسیاری را به خود مشغول کرده بود و جان لاک در این رساله که در سالهای جوانی اش نوشته است کوشیده این پرسشها را پاسخ دهد.

اگر بنیاد شناخت، آدمیان چنان که لاک می گوید تجربه ی حسی است و بنابراین اگر ممکن نیست چنان که پیشینیان می گفتند خداوند این قانون را بسان ایده ی فطری در جان ما نهاده باشد یا از طریق سنت به ما رسیده باشد، پس خاستگاه آن کجاست؟ از دیگر سو، اگر قانون طبیعت وجود نداشته باشد بنیاد، اخلاق حق طبیعی به ویژه مالکیت خصوصی و قانون گذاری وضعی را در کجا باید یافت؟

لاک در این رساله بیش از آن که بگوید قانون طبیعت چیست با رهیافتی تجربه گرایانه به نقد انگاره های گوناگون این قانون می پردازد این رساله در برگیرنده ی نطفه ی بسیاری از اندیشه های پسین لاک به ویژه در سپهر فلسفه ی سیاسی است.

اینک جالب است بدانیم او چه دگرگونی هایی در نظریه های قانون طبیعی ایجاد کرده که در نگرورزی های فیلسوفان پیش از او به ویژه در سپهر حق طبیعی نقشی بنیادی می آفریده است و افزون بر این لازم است بدانیم لاک که امروزه او را در مقام فیلسوفی تجربه گرا و مدرن می شناسیم درباره ی موضوعی چون قانون طبیعت چه می گوید؛ موضوعی که فیلسوفان مدرسی با ارجاع به بحث های الاهیاتی و با تکیه بر سنت مسیحی آن را تبیین می کردند.